นวัตกรรมใหม่ของการกู้ยืม

หากพูดถึงการกู้เงิน คนส่วนใหญ่คงนึกถึงการกู้เงินจากสถาบันการเงิน เช่น ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน หรือผู้ประกอบธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ เป็นลำดับแรกๆ อย่างไรก็ดีในช่วงปีที่ผ่านมา เราคงเริ่มได้ยินการให้กู้ยืมเงินรูปแบบใหม่ ๆ อย่าง Peer-to-Peer Lending (P2P Lending) ซึ่งกำลังได้รับความสนใจในวงการ FinTech อย่างมากทีเดียว ในวันนี้เรามาทำความรู้จักกับ P2P Lending ว่าคืออะไร มีรูปแบบอะไรบ้าง แนวโน้มการเติบโตและการกำกับดูแลธุรกิจ P2P Lending ในต่างประเทศเป็นอย่างไร

โดยทั่วไป ‘P2P Lending’ เป็นการกู้ยืมเงินระหว่างผู้กู้และนักลงทุน (ผู้ให้กู้) โดยตรง ผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือที่เรียกว่า Online Platform ผ่านรูปแบบของ Mobile Application หรือ Online Website ที่เรานิยมใช้กันทั่วไป โดยมีผู้ประกอบการ (Platform Operator) ทำหน้าที่เสมือนตัวกลางในการให้ข้อมูลแก่ผู้สนใจขอกู้ยืมเงินและนักลงทุนที่ต้องการจะลงทุน ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะเป็นการสนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนให้กับผู้สนใจขอกู้ยืมเงิน รวมทั้งเป็นการเพิ่มทางเลือกในการลงทุนหรือการออมเงินให้กับนักลงทุน และยังเป็นการส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมทางการเงินใหม่ๆ ด้วย นอกจากนั้นการประกอบธุรกิจ P2P Lending ยังมีการนำเทคโนโลยีต่างๆ เช่น การใช้ข้อมูลด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาทำการวิเคราะห์และประมวลข้อมูลเพื่อช่วยในการทำธุรกิจ ที่เรียกกันว่า Data Analytic หรือ การใช้ Machine Learning ซึ่งหมายถึง การให้เครื่องคอมพิวเตอร์เรียนรู้พฤติกรรมหรือสิ่งที่ทำไปก่อนหน้า เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานหรือประมวลผลได้ดีขึ้น รวมทั้งใช้ข้อมูลจาก Social Media ดังนั้น การใช้เครื่องมือทางเทคโนโลยีต่างๆ เหล่านี้ ทำให้การให้กู้ยืมแบบ P2P Lending สามารถให้บริการได้อย่างสะดวก รวดเร็ว ตลอดเวลา (Anytime, Anywhere, Any Device)

สำหรับรูปแบบของ P2P Lending ที่เป็นที่รู้จักโดยทั่วไป จำแนกได้ 3 รูปแบบ1 1. รูปแบบ Matchmaker คือ Platform Operator จะเป็นตัวกลางจับคู่นักลงทุนและผู้กู้เงิน ในลักษณะที่เป็นช่องทางสนับสนุน ให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องเท่านั้น ไม่ได้เป็นผู้ให้สินเชื่อเอง ในต่างประเทศที่มีให้เห็น เช่น Zopa และ Funding Circle ในอังกฤษ 2. รูปแบบ Credit Lender ซึ่ง Platform จะเป็นทั้งผู้ให้กู้เงินแก่ผู้กู้ และรับเงินลงทุนจากนักลงทุน ตัวอย่างเช่น CreditEase ของจีน 3. รูปแบบ Notary Model ซึ่ง Platform Operator อาจเป็น Partner กับธนาคารพาณิชย์ โดยผู้ขอกู้ยืมจะเป็นผู้ออก Promissory Note (P/N) เพื่อขายให้กับธนาคารพาณิชย์ และ Platform Operator จะรับซื้อ P/N จากธนาคารและขายต่อให้กับนักลงทุน ผู้ที่ให้บริการในรูปแบบนี้คือ Lending Club ประเทศสหรัฐอเมริกา ในต่างประเทศ P2P Lending ได้รับความนิยมอย่างมากและมีอัตราการเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะประเทศที่พัฒนาแล้วอย่างสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ สำหรับในเอเชียมีจีนและสิงคโปร์ที่กำลังเป็นที่น่าจับตามอง โดยประเทศที่มีการเติบโตของ P2P Lending มากที่สุด คงจะหนีไม่พ้นประเทศจีน มีจำนวนกว่า 2,000 Platforms

ในประเทศไทย P2P Lending ยังถือได้ว่าอยู่ในช่วงเริ่มต้น โดยเริ่มมีผู้สนใจประกอบการเข้ามาหารือกับธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ซึ่ง ธปท. อยู่ระหว่างการประสานงาน หารือกับผู้ที่เกี่ยวข้อง (Stakeholders) โดยเฉพาะกับผู้ประกอบการที่สนใจเข้าร่วมประกอบการ และอยู่ระหว่างการศึกษาแนวทางการกำกับดูแลที่เหมาะสม สามารถรองรับการเติบโตและพัฒนาอย่างยั่งยืนในประเทศไทย

1 จากการศึกษา IOSCO’s Research ‘Crowd Funding An Infant Industry Growing Fast’ (2014)

สุปวีร์ รัตนจิตต์ดำรง : ฝ่ายกำกับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย

เรื่องอื่นๆในหมวดนี้






b11e2f9390f1cc619597fccfe938f52d